Lean en verspilling

Wat is Lean?

Lean is een manier van werken waarbij elke stap in een proces bijdraagt aan wat de klant waardevol vindt. Alles wat geen waarde toevoegt is verspilling, en die haal je stap voor stap weg. Lean is daarmee meer dan een verzameling technieken: het is een manier van denken, van de directie tot de werkvloer.

Leestijd
4 min
Read in English
Wat is Lean? De vijf principes als kringloop: waarde voor de klant, waardestroom in kaart, creëer flow, pull in plaats van push, streef naar perfectie

Waarom kiezen voor Lean?

  • Klantgerichte waardecreatie: Lean zet de klant centraal in elk proces. Producten en diensten sluiten daardoor beter aan op wat de klant nodig heeft.
  • Lagere kosten: door verspillingen te herkennen en weg te nemen, dalen de operationele kosten.
  • Kortere doorlooptijden: het werk stroomt beter door, waardoor de productiviteit stijgt.
  • Hogere kwaliteit: door continu te verbeteren worden producten en diensten beter.
  • Betrokken medewerkers: Lean stimuleert een cultuur van continu verbeteren en respect voor medewerkers.

Hoe is de term ontstaan?

Lean is niet bedacht aan een bureau. Het groeide in een eeuw productie, van Detroit tot Japan.

In de Lean Six Sigma Green Belt training leer je Lean toepassen op een verbeterproject uit je eigen organisatie.

Tijdlijn van Lean: Henry Ford en de lopende band in 1913, het Toyota Productiesysteem na 1945, en de naam Lean in het boek van Womack en Jones in 1990

Henry Ford. Aan het begin van de 20e eeuw veranderde Henry Ford de manier waarop de wereld over productie dacht. Met zijn bewegende lopende band maakte hij auto’s betaalbaar voor de massa. Maar het systeem was star: elke auto was hetzelfde, zonder ruimte voor variatie.

Toyota. Decennia later keek de wereld naar Toyota. Kiichiro Toyoda en Taiichi Ohno lieten zich inspireren door Ford, maar zochten naar flexibiliteit. Ze combineerden een doorlopend proces met de mogelijkheid om veel verschillende producten te maken. Zo ontstond het Toyota Productiesysteem: efficiënt én wendbaar.

Womack en Jones. Pas in de jaren negentig kreeg deze manier van werken een naam. James Womack en Daniel Jones beschreven het geheim achter het succes van Toyota in hun boek The Machine That Changed the World en noemden het “Lean”. Een eenvoudige term voor een diepgaand concept.

Wat houdt Lean in?

Lean omvat principes en methoden die organisaties helpen efficiënter en effectiever te werken. Dit zijn de belangrijkste elementen:

  • Managementfilosofie: een werk- en denkwijze om processen te managen.
  • Verspillingen elimineren: verspillingen in processen herkennen en wegnemen.
  • Respect voor medewerkers: respectvol met medewerkers omgaan en hen stimuleren de juiste dingen te doen.
  • Klantgericht: de klant bepaalt hoe jouw product of dienst zijn probleem het beste oplost, en daarmee het proces erachter.
  • Vragen stellen: waarnemen zonder oordeel, in plaats van meteen een antwoord of oplossing te geven.
  • Effectiever werken: werk wordt leuker, eenvoudiger en effectiever.
  • Problemen aanpakken: een gedeelde methode om problemen op te lossen.
  • Streven naar perfectie: voor de klant én voor de organisatie.

Hoe werkt Lean?

Lean rust op vijf principes. Je doorloopt ze in deze volgorde, en begint daarna opnieuw:

  1. Waarde voor de klant: wie is de klant en wat vindt die waardevol?
  2. Breng de waardestroom in kaart: maak het proces zichtbaar, bijvoorbeeld met een Value Stream Map.
  3. Creëer flow: haal obstakels weg en richt je op de stappen die waarde toevoegen.
  4. Pull in plaats van push: laat het proces pas starten als de klant erom vraagt.
  5. Streef naar perfectie: blijf verbeteren, voor de klant en voor de organisatie.

Zo richt je processen in met zo min mogelijk verspilling. Meer over elk principe lees je in de 5 basisprincipes van Lean management.

Lean organisatie

“Net zoals een timmerman een duidelijk plan nodig heeft om zijn gereedschap goed te gebruiken, hebben Lean Thinkers een heldere visie nodig voordat ze de Lean tools toepassen,” stelt James Womack. Die visie geeft richting aan veranderingen en zorgt dat alle inspanningen bijdragen aan de doelen van de organisatie.

Womack en Jones benadrukken dat een Lean organisatie begint bij drie vragen:

Drie vragen voor een Lean organisatie volgens Womack en Jones: doel, proces en mensen
  1. Doel: welke problemen van de klant willen we oplossen om onze doelen te bereiken? Een helder doel helpt om prioriteiten te stellen en waarde te creëren die echt telt.
  2. Proces: zijn onze processen waardevol, betrouwbaar, beschikbaar, flexibel en goed met elkaar verbonden? Dat vraagt om een kritische blik op elke waardestroom, om verspilling weg te nemen en flow te creëren.
  3. Mensen: nemen medewerkers verantwoordelijkheid voor hun processen en dragen ze actief bij aan verbeteren? Een Lean organisatie zet mensen centraal en stimuleert betrokkenheid en eigenaarschap.

De kracht van Lean

Lean maakt processen efficiënter, klantgerichter en effectiever. Het helpt organisaties niet alleen te verbeteren, maar ook te groeien en zich aan te passen aan veranderende behoeften. Of je nu een productielijn optimaliseert, een klantenservice stroomlijnt of verspilling in een zorgproces aanpakt: Lean geeft je de tools en het gedachtegoed om waarde te maximaliseren. Begin met de juiste vragen, want de weg naar perfectie begint met één stap.

Lean en Six Sigma

Lean streeft naar doorstroming en waarde. Six Sigma streeft naar een stabiel proces met zo weinig mogelijk variatie. Samen vullen ze elkaar goed aan: met het DMAIC-model van Six Sigma en de vijf principes van Lean verbeter je processen duurzaam en aantoonbaar. Dat heet Lean Six Sigma.

Een van onze cursisten verwoordde het misschien wel het meest treffend:

“Lean is waar klant en bedrijf samenkomen op de best mogelijke manier.” Kim, Green Belt in opleiding

Van theorie naar praktijk

Dit leer je toepassen in de praktijk

Onderwerpen als Lean pas je in de Green Belt training direct toe op een verbeterproject uit je eigen organisatie.

Nog niet klaar voor een training?Gratis White Belt workshop
Bekijk startdata