SCAMPER

SCAMPER is een creativiteitstechniek die je helpt nieuwe ideeën te bedenken door een bestaand product, dienst of proces vanuit zeven invalshoeken te bekijken. Bob Eberle ontwikkelde de techniek in 1971, voortbouwend op de vragenlijst van Alex Osborn, de bedenker van brainstormen. SCAMPER is nog steeds populair, omdat het eenvoudig is en snel veel ideeën oplevert.

Wat is SCAMPER?

SCAMPER staat voor Substitute, Combine, Adapt, Modify, Put to another use, Eliminate en Reverse. Elke letter is een vraag die je stelt over wat er nu is, zoals je in de afbeelding bovenaan dit artikel ziet. In Lean Six Sigma-projecten gebruik je SCAMPER vooral in de Improve-fase, om oplossingen te bedenken en processen efficiënter in te richten.

De zeven vragen

Substitute (vervangen)

Kunnen we iets vervangen? Dat kan gaan over materialen, processtappen, systemen of mensen. Bijvoorbeeld: goederen over lange afstand per trein vervoeren in plaats van per vrachtwagen.

Combine (combineren)

Kunnen we twee of meer dingen samenvoegen? Bijvoorbeeld twee processtappen combineren, zodat het werk niet hoeft te wachten tussen twee afdelingen en er meer flow ontstaat.

Adapt (aanpassen)

Wat kunnen we lenen van elders? Hoe lossen andere afdelingen, andere sectoren of zelfs de natuur een vergelijkbaar probleem op, en kunnen we dat overnemen? Klittenband is bijvoorbeeld afgekeken van de klitten die aan de vacht van een hond bleven hangen.

Modify (wijzigen)

Wat gebeurt er als we iets groter, kleiner, sneller, langzamer, vaker of minder vaak maken? Bijvoorbeeld kleinere series produceren, of een formulier inkorten tot de helft.

Put to another use (anders gebruiken)

Kunnen we iets voor een ander doel gebruiken dan oorspronkelijk bedoeld? Restmateriaal dat een grondstof wordt voor een ander product, of gegevens die je al verzamelt en die ook bruikbaar zijn voor planning.

Eliminate (weglaten)

Wat kan helemaal weg? Een functie die niemand gebruikt, of een controlestap die weinig oplevert maar veel wachttijd veroorzaakt.

Reverse (omkeren)

Wat als we de volgorde omdraaien, of iets juist andersom doen? Veel bedrijven leveren tegenwoordig eerst en sturen pas daarna de factuur, omdat dat prettiger is voor de klant.

Voorbeeld: het declaratieproces

Hieronder zie je hoe een team met SCAMPER ideeën bedenkt om het declareren van onkosten sneller en eenvoudiger te maken.

Dit is een van de tools die je in de Green Belt training leert toepassen op een eigen verbeterproject.

Zo gebruik je SCAMPER

1. Kies het onderwerp: een product, dienst of processtap, en formuleer het probleem helder.
2. Loop de zeven vragen langs, bij voorkeur met een team van mensen die het proces kennen. Neem per vraag een paar minuten.
3. Schrijf alle ideeën op, ook de vreemde. Beoordelen komt later.
4. Kies de beste ideeën, bijvoorbeeld met een Impact Effort Matrix, en test ze in een pilot.

Niet elke vraag levert bij elk onderwerp iets op, en dat is prima. SCAMPER is vooral een hulpmiddel om uit vaste denkpatronen te komen.

In de video bij dit artikel (Engels) worden de zeven invalshoeken nog eens toegelicht.