Wat betekent RACI?
RACI is een model om per taak vast te leggen wie welke rol heeft. De vier letters staan voor de rollen die medewerkers bij een taak kunnen hebben:
- R, Responsible (verantwoordelijk): degene die de taak uitvoert. De uitvoerder legt verantwoording af aan de persoon die Accountable is. Een taak heeft minstens één R.
- A, Accountable (eindverantwoordelijk): draagt de eindverantwoordelijkheid voor het juist afronden van de taak. Aan deze persoon wordt verantwoording afgelegd, en hij of zij keurt het resultaat goed (tekent af). Per taak is er precies één A.
- C, Consulted (geraadpleegd): wordt vooraf om advies gevraagd en geeft zo richting aan het resultaat. Dit is tweerichtingsverkeer: de C denkt mee, maar voert de taak niet zelf uit.
- I, Informed (geïnformeerd): wordt op de hoogte gehouden van besluiten, voortgang en resultaten. Dit is eenrichtingsverkeer.
Eén persoon kan bij een taak ook twee rollen hebben, bijvoorbeeld A en R tegelijk.
Dit is een van de tools die je in de Green Belt training leert toepassen op een eigen verbeterproject.
RASCI en VERI
Soms wordt ook gesproken over RASCI. De S staat voor Supportive (ondersteunend): iemand die de R helpt bij de uitvoering, bijvoorbeeld door middelen of capaciteit te leveren. Anders dan de C, die alleen advies geeft, doet de S dus mee in het werk.
De Nederlandse variant is de VERI-matrix: Verantwoordelijk, Eindverantwoordelijk, Raadplegen en Informeren.
De RACI-matrix
De RACI-matrix laat zien welke rol de betrokkenen bij een project of bij het dagelijkse werk hebben. Bovenaan staan de namen of functies, in de eerste kolom de taken, processtappen of op te leveren resultaten.
Bij elke combinatie van een rol en een taak vul je een letter in (R, A, C of I), of je laat het vak leeg. Zo krijg je een duidelijk overzicht van wie op welke manier bij elke taak betrokken is.
Vul de matrix in samen met de medewerkers uit het proces. In een verbetertraject doe je dat vaak nadat het proces verbeterd is, want het nieuwe proces brengt meestal een nieuwe manier van werken met zich mee. Na het invullen communiceer je de matrix breed, zodat iedereen weet wie welke rol heeft.
Voorbeeld RACI-matrix
Hieronder staat een RACI-matrix voor het inwerken van een nieuwe medewerker, met rechts de controles die je op elke matrix kunt loslaten.
Zo controleer je een RACI-matrix
- Elke taak heeft precies één A. Zijn het er twee, dan is onduidelijk wie de knoop doorhakt.
- Elke taak heeft minstens één R. Anders voert niemand de taak uit.
- Kijk ook per persoon. Heeft iemand heel veel R’s of A’s, dan dreigt overbelasting of een knelpunt. Iemand met alleen I’s hoort misschien niet in de matrix.
Je kunt een RACI-matrix direct online maken en controleren met onze gratis RACI-matrix-tool.
Voordelen van het RACI-model
Het samen invullen van een RACI-matrix levert onder meer op:
- afstemming en verheldering van rollen en verantwoordelijkheden;
- meer draagvlak;
- beter teamwork.