De doorlooptijd is de totale tijd die een product, dienst of klantvraag nodig heeft om van begin tot eind door een proces te gaan. Bijvoorbeeld de tijd tussen het plaatsen van een bestelling en de levering. Je drukt hem uit in minuten, uren of dagen, afhankelijk van het proces.
Bewerkingstijd en wachttijd
De doorlooptijd bestaat uit de tijd waarin aan het werk gewerkt wordt, de bewerkingstijd, plus alle tijd waarin het werk ligt te wachten: tussen processtappen, in een postvak, in een voorraad of onderweg.
In de afbeelding bovenaan dit artikel zie je een voorbeeld. Een bestelling is vijf werkdagen onderweg, maar er wordt in totaal maar een uur aan gewerkt. De rest is wachten. Dat is heel gewoon: in veel processen is de wachttijd vele malen groter dan de bewerkingstijd. Juist daar zit de winst.
Let op het verschil met cyclustijd: de cyclustijd is de tijd tussen twee opeenvolgende producten die klaar zijn, of de tijd die één stap nodig heeft. De doorlooptijd is de hele reis door het proces.
Hoe efficiënt is het proces?
Ken je de doorlooptijd, dan kun je uitrekenen hoe efficiënt het proces is met de Process Cycle Efficiency (PCE): de waardetoevoegende tijd gedeeld door de doorlooptijd.
Een eenvoudig voorbeeld: de eerste processtap duurt 30 seconden, daarna ligt het product 120 seconden te wachten, en de tweede stap duurt 20 seconden. De waardetoevoegende tijd is 50 seconden, de doorlooptijd 170 seconden. De PCE is dus 50 / 170 = 29%. In het bestelvoorbeeld bovenaan is de PCE 1 / 40 = 2,5%. Lees meer over efficiëntie.
De wet van Little
Er is een eenvoudig verband tussen doorlooptijd, de hoeveelheid onderhanden werk en de doorzet, bekend als de wet van Little.
Dit is een van de tools die je in de Green Belt training leert toepassen op een eigen verbeterproject.

Wie meer werk tegelijk oppakt dan het proces kan afronden, maakt de doorlooptijd dus langer, zonder dat er meer klaar komt. Minder werk tegelijk in behandeling nemen is vaak de snelste manier om de doorlooptijd te verkorten.
Doorlooptijd verkorten
Een lange doorlooptijd betekent vaak ontevreden klanten, intern of extern, en veel werk dat ergens ligt. Om hem te verkorten, kijk je vooral naar de wachttijd:
- neem minder werk tegelijk in behandeling;
- verklein de wachttijd tussen stappen, bijvoorbeeld door stappen te combineren of overdrachten te verminderen;
- pak de knelpunten aan, waar het werk zich ophoopt;
- werk in kleinere series.
Een value stream map maakt zichtbaar waar de tijd verloren gaat. Bij het verkorten van de doorlooptijd doorloop je in feite de vijf principes van Lean: waarde, waardestroom, flow, pull en perfectie.
Let er bij het meten wel op dat iedereen hetzelfde begin- en eindpunt gebruikt. Meet de een vanaf de aanvraag en de ander vanaf de start van het werk, dan zijn de cijfers niet te vergelijken.
