One piece flow betekent dat je één product of dossier tegelijk door het hele proces laat gaan, in plaats van in series. Elk stuk gaat direct door naar de volgende stap, zonder te wachten tot de rest van de serie klaar is. Het resultaat: een veel kortere doorlooptijd, minder onderhanden werk en fouten die je meteen ziet.
Serie of één voor één
De afbeelding bovenaan dit artikel laat het verschil zien. Tien stuks gaan door drie stappen van elk een minuut per stuk.
- In een serie doet stap 1 eerst alle tien, dan pas gaat de stapel door naar stap 2. Het eerste stuk is na 21 minuten klaar, de hele serie na 30 minuten.
- Eén voor één gaat elk stuk direct door. Het eerste stuk is na 3 minuten klaar, alle tien na 12 minuten.
Er wordt niet harder gewerkt, en het zijn dezelfde mensen en dezelfde stappen. Alleen het wachten tussen de stappen verdwijnt. Dat is ook precies wat de wet van Little voorspelt: minder werk tegelijk in het proces geeft een kortere doorlooptijd.
Het geldt niet alleen in de fabriek. Een keuken die elk gerecht apart bereidt, kan rekening houden met een biefstuk die medium rare moet zijn. Een afdeling die aanvragen meteen doorzet in plaats van ze per week te verzamelen, geeft klanten dagen eerder antwoord.
Welke verspillingen verdwijnen?
One piece flow pakt een groot deel van de klassieke verspillingen aan:
- Wachten: producten liggen niet meer te wachten tot de rest van de serie klaar is.
- Voorraad: er ligt veel minder onderhanden werk tussen de stappen.
- Transport en beweging: geen stapels die verplaatst, weggelegd en weer opgepakt moeten worden, zeker als de stappen dicht bij elkaar staan.
- Fouten: een fout in stap 1 merk je bij het eerstvolgende stuk in stap 2, en niet pas als de hele serie van honderd stuks verkeerd is.
- Overproductie: je maakt wat er gevraagd wordt, in plaats van een volle serie omdat het omstellen zo lang duurt.
Bronefficiëntie en flow-efficiëntie
Veel organisaties sturen op bronefficiëntie: zorgen dat mensen en machines zo veel mogelijk bezig zijn. One piece flow stuurt op flow-efficiëntie: zorgen dat het werk zo snel mogelijk door het proces gaat. Niklas Modig en Pär Åhlström zetten dat in hun boek This is Lean (2012) in een matrix.
Wie alleen stuurt op bezetting, komt uit bij “efficiënte eilandjes”: iedereen is druk, maar het werk ligt vaak stil tussen de afdelingen. Denk aan een patiënt met kniepijn. De huisarts, de specialist en de radiologie werken elk efficiënt, maar de patiënt wacht dagen op de huisarts, weken op de verwijzing en de scan, en maanden op een diagnose. Lean begint daarom bij de doorstroming en pakt daarna de bezetting aan.
Dat betekent soms dat iemand even niets te doen heeft. Een fastfoodketen die op bestelling werkt, accepteert dat een medewerker af en toe wacht, zolang elke bestelling binnen een paar minuten bij de klant is. Daar kies je bewust voor.
Wat heb je nodig voor one piece flow?
- Korte omsteltijden. Wie een uur moet omstellen, gaat vanzelf in series werken. Met SMED verkort je die.
- Stappen die even lang duren. Als één stap veel langer duurt, ontstaat daar een stapel. Verdeel het werk zo dat elke stap ongeveer in de takttijd past.
- Stappen dicht bij elkaar. Bijvoorbeeld in een U-vormige werkcel, zodat het product zonder transport doorgaat.
- Kwaliteit aan de bron. Omdat er geen buffer is, legt een fout meteen het proces stil. Dat is de bedoeling: het dwingt om fouten direct op te lossen.
- Pull. Een stap begint pas als de volgende stap erom vraagt, zoals bij Just in Time.
One piece flow is een ideaal. Waar het niet lukt, is een zo klein mogelijke serie de volgende beste stap.
Wil je leren hoe je flow in jouw processen brengt? Bekijk de Green Belt-training.