Een projectmanager zorgt dat een project op tijd, binnen budget en volgens afspraak wordt opgeleverd. Een Product Owner zorgt dat een product zoveel mogelijk waarde oplevert, zolang het bestaat. De Product Owner is dus geen projectmanager met een nieuwe naam: de rollen stellen een andere vraag.
Project of product
Het verschil begint bij waar de rol over gaat. Een project is tijdelijk: het heeft een begin, een einde en een vooraf afgesproken resultaat. Een product, zoals een app, een dienst of een intern systeem, blijft bestaan en wordt steeds verder ontwikkeld. In de afbeelding bovenaan dit artikel zie je de verschillen naast elkaar.
De projectmanager
Projectmanagement draait om plannen, uitvoeren en afronden. De projectmanager vertaalt het doel naar een projectplan met fasen en mijlpalen, verdeelt het werk, bewaakt tijd, geld en scope en grijpt in als het project dreigt te ontsporen.
Die rol past goed bij een watervalaanpak: eerst alles ontwerpen, dan bouwen, dan testen en opleveren. Dat werkt goed als vooraf duidelijk is wat er moet komen en dat onderweg weinig verandert, zoals bij de bouw van een brug of de verhuizing van een afdeling.
De Product Owner
De Product Owner is een van de drie verantwoordelijkheden in Scrum, naast de Scrum Master en de Developers. De Product Owner is verantwoordelijk voor de waarde van het product. Hij of zij beheert de Product Backlog, de geordende lijst van wat er aan het product kan worden gedaan, en beslist wat het eerst gebeurt.
Daarvoor werkt de Product Owner nauw samen met gebruikers en stakeholders, en stelt de volgorde bij op basis van wat elke sprint oplevert. Het plan ligt dus niet vast: het verandert mee met wat het team en de gebruikers leren.
Waar blijft de projectmanager in Scrum?
Scrum kent geen projectmanager. De taken van een projectmanager verdwijnen niet, maar worden verdeeld over de drie verantwoordelijkheden.
- De Product Owner bepaalt wat er gebouwd wordt en in welke volgorde, en is het aanspreekpunt voor opdrachtgever en stakeholders.
- De Developers plannen zelf het werk van een sprint, verdelen de taken en bewaken de voortgang naar het sprintdoel.
- De Scrum Master neemt belemmeringen weg en zorgt dat het team Scrum goed toepast en blijft verbeteren.
Budget, contracten en afstemming met andere afdelingen liggen meestal buiten het team. In grotere organisaties blijft daarvoor vaak een projectmanager of programmamanager bestaan, naast de Product Owner.
Welke rol past bij jouw situatie?
Het is geen kwestie van goed of fout. Is het resultaat vooraf goed te beschrijven en verandert er onderweg weinig, dan werkt een projectmatige aanpak met een projectmanager. Is het onzeker wat de gebruiker precies nodig heeft, of ontwikkel je een product dat steeds beter moet worden, dan past een Product Owner beter.
Veel organisaties combineren beide: een project om iets nieuws neer te zetten, en daarna een Product Owner die het product verder ontwikkelt.
Een goede Product Owner
Een goede Product Owner heeft een duidelijke visie op het product, durft nee te zeggen tegen wensen die weinig opleveren, en kent de gebruikers, de organisatie en wat het team aankan. Belangrijk is ook dat de Product Owner echt mag beslissen: zonder dat mandaat wordt de rol een doorgeefluik.
Wil je de rol leren? Bekijk de Product Owner-training of de andere Agile-trainingen.