Tool 4 · Define

Veranderscan: Kotter's acht stappen

Waar staat jouw verandering? Beantwoord per stap drie stellingen. De scan wijst de vroegste stap aan die nog niet staat, want bij Kotter bouwt elke stap op de vorige.

Een klimaat voor verandering scheppen

1Gevoel van noodzaak versterken

Iedereen die de verandering raakt kan uitleggen waarom hij nú nodig is.
We hebben feiten gedeeld die de noodzaak laten zien: klachten, cijfers, wat klanten echt willen.
Er is meer gevoel van urgentie dan van "het gaat toch best goed".

2Een leidend team vormen

Er is een team dat de verandering trekt, met genoeg invloed en geloofwaardigheid.
Dat team komt uit meerdere lagen en afdelingen, niet alleen uit het management.
De leden steken er zichtbaar tijd in; het is geen bijzaak naast het gewone werk.

3Een juiste visie en strategie ontwikkelen

We kunnen in één minuut uitleggen hoe het straks beter is, voor de klant én voor de medewerker.
De visie zegt wat er verandert en ook wat er niet verandert.
Er is een realistisch plan met stappen om daar te komen.

De hele organisatie bij het proces betrekken

4Visie communiceren en veiligheid creëren

De visie wordt vaker herhaald dan je denkt dat nodig is, via meerdere kanalen.
Leidinggevenden doen zelf wat ze van anderen vragen.
Mensen durven zorgen en kritiek te uiten zonder dat het tegen hen werkt.

5Medewerkers in staat stellen te veranderen

Belemmeringen in systemen, regels en structuren worden actief weggenomen.
Mensen krijgen tijd, training en ruimte om het anders te doen.
Wie de verandering tegenwerkt wordt daarop aangesproken.

6Korte-termijn-successen creëren en vieren

Binnen enkele weken of maanden is een zichtbaar resultaat gepland.
Successen worden gemeten en gedeeld, niet alleen gevoeld.
Wie bijdraagt wordt daarvoor erkend en bedankt.

Implementeren en volhouden

7Niet verslappen maar doorzetten

Na het eerste succes is de volgende stap meteen gestart.
Oude gewoontes die terugkomen worden benoemd en besproken.
Het aantal mensen dat meedoet groeit nog steeds.

8Borgen

De nieuwe werkwijze staat in werkinstructies, overleggen en systemen.
Nieuwe collega’s leren meteen de nieuwe manier van werken.
We laten regelmatig zien hoe de verandering bijdraagt aan de resultaten.

De acht stappen van Kotter

John Kotter observeerde ruim veertig jaar leiders en organisaties die een verandering doorvoerden, en destilleerde daaruit acht stappen. Het belangrijkste inzicht zit niet in de stappen zelf maar in de volgorde: wie begint met borgen terwijl niemand de noodzaak voelt, borgt niets.

  1. Een klimaat voor verandering scheppen: gevoel van noodzaak versterken, een leidend team vormen, een juiste visie en strategie ontwikkelen.
  2. De hele organisatie betrekken: de visie communiceren en veiligheid creëren, medewerkers in staat stellen te veranderen, korte-termijn-successen creëren en vieren.
  3. Implementeren en volhouden: niet verslappen maar doorzetten, en borgen.

Zo gebruik je de scan

  • Vul hem eerlijk in, liefst met het leidend team samen. Verschil van mening over een stelling is zelf al een uitkomst.
  • Deel de uitkomst met de mensen die je bij de verandering wilt betrekken, bijvoorbeeld bij de kick-off. Het e-book adviseert Kotter's model niet voor jezelf te houden.
  • Herhaal de scan elke paar maanden. De vroegste zwakke stap verschuift naarmate de verandering vordert.

Meer over het model en een praktijkvoorbeeld lees je in het kennisbankartikel over Kotter's verandermodel.